نسل Z، متولدان نیمه دوم دهه 1370 و اوایل دهه 1380 خورشیدی (1997-2012 میلادی)، در مرکز تحولی بیسابقه در تاریخ بشر پرورش یافته‌اند. این نسل، نه صرفاً به عنوان «کاربران فناوری»، که به عنوان «بومیان دیجیتال» شناخته می‌شوند؛ نسلی که از نخستین روزهای زندگی در محیطی اشباع‌شده از اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و فناوری‌های ارتباطی رشد کرده است. ویژگی‌های منحصربه‌فرد این نسل، از جمله خودآگاهی بالا، تعهد به مسائل اجتماعی و زیست محیطی، و سبک زندگی چندوظیفه‌ای و پیوسته متصل، الگوهای تعامل، یادگیری و جامعه‌پذیری را دگرگون ساخته است. این تحول، اگرچه فرصت‌های گسترده‌ای برای شکوفایی استعدادها و ایجاد ارتباطات فرامحوری فراهم آورده، اما همزمان چالش‌های پیچیده‌ای در حوزه‌های امنیت روانی، هویت دیجیتال، و آسیب‌های اجتماعی نوپدید را نیز به همراه داشته است.

در ایران، نوجوانان متولدِ سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۱ خورشیدی، که بخشی از نسل Z جهانی به شمار می‌روند، در حال عبور از حساس‌ترین مرحله رشد، یعنی دوره نوجوانی (۱۲ تا ۱۸ سالگی)، هستند. این برهه، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری هویت، ارزش‌ها و مهارت‌های اجتماعی افراد ایفا می‌کند. با این حال، نظام حکمرانی و سیاست‌گذاری عمومی کشور تاکنون نتوانسته است با درک ضرورت این موضوع، برنامه‌ریزی منسجم و یکپارچه‌ای برای پاسخگویی به نیازهای چندبُعدی این قشر اثرگذار تدارک ببیند. تمرکز نهادهای متولی— اعم از آموزشی، فرهنگی و حمایتی— عمدتاً معطوف به گروه سنی کودکان یا جمعیت جوانان بالای ۱۸ سال بوده است. این غفلت راهبردی از نوجوانان، در شرایطی که فضای مجازی به یکی از اصلی‌ترین عوامل جامعه‌پذیری، رقیبی برای نهادهای سنتی تربیت (خانواده و مدرسه) و بستری برای مواجهه با حجم انبوهی از اطلاعات و چالش‌های اخلاقی تبدیل شده، می‌تواند تبعات گسترده‌ای در پی داشته باشد. این گزارش با هدف پر کردنِ این خلأ شناختی و سیاستی، درصدد ارائه تحلیلی ساختاریافته از «نظام حکمرانی نوجوانان نسل Z در ایران» است. پرسش اصلی آن است که نهادها و بازیگران کلیدی در این عرصه چه کسانی هستند و توزیع وظایف و مسئولیت‌ها میانآنها چگونه صورت گرفته است؟ برای پاسخ به این پرسش، ۳۴ سند بالادستی و قانون مرتبط، به‌روشی نظام‌مند، واکاوی شده‌اند.